Community Service Learning ဆိုတဲ႔စာသင္နည္းတစ္ခုကို ပရပာိတစာသင္နည္း လို႔ျမန္မာျပန္ျပီး ပရပာိတစာသင္နည္းေလးအေၾကာင္းကိုေအာက္ပါအတိုင္းမိတ္ဆက္ေပးလိုက္ပါရေစ။
အေမရိကန္ မက္ဆာခ်ဴးဆက္က K-8 ေက်ာင္းေလးတစ္ေက်ာင္းမွာ အမ်ားအက်ိဳးေဆာင္ ပရိုဂ်က္(Community Service Project)တစ္ခုရွိသတဲ႔။ေဆာင္းဦးေပါက္မွာငါးတန္းနဲ႔
ေျခာက္တန္းကေလးေတြက သိုးေမြးဦးထုပ္ေလးေတြလုပ္ျပီးအေႏြးထည္လိုေနတဲ႔ရပ္ကြက္ထဲက ကေလးေတြကိုေဝတဲ႔ပရိုဂ်က္ေပါ႔၊ပရိုဂ်က္ကအလြန္ေအာင္ျမင္ပါတယ္။
ေက်ာင္းသားေလးေတြနည္းနည္းစက္ခ်ဳပ္တတ္သြားတယ္။ပိုအေရးၾကီးတာကတျခားကေလးေတြမွာ
လိုအပ္ေနတာကိုထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႔လက္ေတြ႕လုပ္ေပးလိုက္ရတာပါ။စာနယ္ဇင္းေတြကလည္း ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕အလွဴကိုေရးၾကတယ္။ဒါေပမယ္႔ ပရိုဂ်က္အျပီး ဆရာတစ္ေယာက္နဲ႔ေဆြးေႏြးတဲ႔အခါမွာ တစ္ခုခုေခ်ာ္ေနေသးသတဲ႔။ေက်ာင္းသားတခ်ိဳ႕ကတကယ္႔
အသိေလးကို "မရ"လိုက္ၾကဘူး။ဆရာေတြခိုင္းလို႔သာလုပ္လိုက္သာ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က လိုအပ္ေနတာေလးတစ္ခုကိုကူညီရတာလို႔မခံစားရဘူး၊ဒီပရိုဂ်က္ေနာက္ကြယ္
က "အေၾကာင္း" ကိုနားမလည္ၾကေသးဘူးတဲ႔။ နယူးအဂၤလန္ေဆာင္းဥတုအတြက္ အေႏြးထည္မတတ္နိုင္တဲ႔ မိသားစုေတြရွိပါလားလို႔သိေစျမင္ေစခ်င္တာကိုေက်ာင္းသား
တခ်ိဳ႕မသိလိုက္ဘူး။ျပီးေတာ႔ ဒီပရိုဂ်က္ကလည္းသူတို႔ေက်ာင္းသင္ခန္းစာနဲ႔လည္းဘာမွမပတ္သက္ဘူး။
တကယ္ေတာ႔ပရပာိတအလုပ္နဲ႔ ပရပာိတစာသင္နည္းကအဲေနရာမွာကြာတာပါ။ပရပာိတ စာသင္နည္းက ပရပာိတအလုပ္နဲ႔ေက်ာင္းသင္တန္းေပါင္းစပ္ေပးရမွာပါ။ေက်ာင္းသားေတြကိုတက္တက္ၾကြၾကြ သင္ယူေနသူေတြျဖစ္လာေစလ်က္တစ္ျပိဳင္နက္မွာျပည္သူ႕နီတိကိုလည္းသင္ၾကားေပးတာကို ပရပာိတ
စာသင္နည္းလို႔ေခၚပါတယ္။ဒီနည္းမွာ"အမ်ားအက်ိဳးေဆာင္ျခင္းနဲ႔ သင္ယူျခင္း" ရည္ရြယ္ခ်က္နွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။အဲ ရည္ရြယ္ခ်က္နွစ္မ်ိဳးေပါက္ေျမာက္ရဲ႕လားလို႔ၾကည္႔ရမွာပါ။
ဒီလိုသင္နည္းပာာ အရင္ကလည္းရွိပါတယ္။သို႔ေသာ္ တစ္ေနရာစီျပန္႔ေနလို႔ပါ။ယခုေတာ႔ ၁၉၉၀ ခုနွစ္ကတည္းက အေမရိကန္မွာဖယ္ဒရယ္အစိုးရကေကာ္မရွင္တစ္ခုဖြဲ႕ပါတယ္။
အမ်ိဳးသားအက်ိဳးေဆာင္ေကာ္ပိုေရးရွင္း(Corporation for National Service) ဖြဲ႔ျပီးပရပာိတစာသင္နည္းက ပရိုဂ်က္ေတြကိုအေထာက္အပံ႔ေပးပါတယ္။
၂၀၀၁ မွာျပည္နယ္ ၆ ခု၊ေနာက္ထပ္ျပီးေတာ႔ ျပည္နယ္ ၇ ခုကေက်ာင္းေတြမွာ စာေမးပြဲေအာင္ဖို႔ လိုအပ္ခ်က္တစ္ခုအေနနဲ႔ အက်ိဳးေဆာင္စာသင္နည္းကိုထည္႔ပါတယ္။ကဲေလာ႔ေဖာင္ေဒးရွင္းလို ျပင္ပအဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ရန္ပံုေငြထည္ဝင္ၾကပါတယ္။အစိုးရေက်ာင္းေတြရဲ႕ ၃၂ ရာနဳန္းကပရပာိတ
စာသင္နည္းကိုလုပ္ေဆာင္ေနၾကတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ဒီနည္းမွာ ေက်ာင္းသားေတြပာာအလုပ္လုပ္ရတယ္။ရပ္ကြက္ကစားကြင္းကိုသန္႔ရွင္းေရးလုပ္ေနတာျဖစ္ေစ၊
ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတြေစာင္႔ေရွာက္ထားတဲ႔မိဘမဲ႔ကေလးစာသင္ေက်ာင္းမွာစာသြားျပသည္ျဖစ္ေစ ကိုယ္ ကိုယ္တိုင္ပါဝင္လုပ္ကိုင္တာကိုေတာငး္ဆိုတဲ႔နည္းျဖစ္ပါတယ္။မလွဳပ္မယွက္ခံစားရ
ံုသက္သက္စာသင္သား(Passive Learners) ေတြမပာုတ္ေတာ႔ဘဲ၊ျပင္ပကမာၻၾကီးရဲ႕ျပႆနာေတြက
ိေတြ႕ၾကံဳေျဖရွင္းတဲ႔အေတြ႕အၾကံဳယူသူေတြ
ြျဖစ္သြားတာေပါ႔။ကေလးေတြကို သစ္ပင္ေလးေတြအစိုက္ခိုင္းတဲ႔ ပရိုဂ်က္ဆိုပါစို႔။မ်ိဳးေစ႔ အေၾကာင္း၊ေျမၾသဇာအေၾကာင္း၊ေျမ၊ ေရ ၊ေန အေၾကာင္း
စာအုပ္ေတြဖတ္ရမယ္ေရေလာင္း ၊ေပါင္းသင္ရမယ္။သိပၸံအေၾကာင္းနဲ႔ ေဘာဂေဗဒကိုမိတ္ဆက္ေပးလို႔ရတယ္။ေရရွည္လုပ္ရတာ စိတ္ရွည္ရတာကသိလာဖို႔မ်ားတယ္။
ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႔သူတို႔ပာာလူ႕အသိုင္းအဝန္းရဲ႕အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုပဲလို႔သိလာတယ္။
ေက်ာင္းသားေတြက"လူအသိုင္းအဝန္း(community)ဆိုတာဘာလဲ"ကိုသေဘာေပါက္လာတယ္။
ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕လူ႕အသိုက္အဝန္းက ၂ မ်ိဳးရွိလာတယ္။တစ္ခုကေက်ာင္းစာသင္ခန္း၊
ေနာက္တစ္ခုကသူတို႔အက်ိဳးေဆာင္ေပးတဲ႔ရပ္ကြက္။ဆရာေတြ၊ေက်ာင္းသားေတြအခ်င္းခ်င္း
၊ရပ္ကြက္ေနျပည္သူေတြနဲ႔ အတူတူလုပ္ရင္းကအစုအသင္းစိတ္ဓါတ္ရွိလာတာေပါ႔။
မည္သည္႔ပညာေရးရာေဆာင္ရြက္သူမဆို"ကေလးေတြပာာလည္းအေကာင္းအမြန္ေတြလုပ္ခ်င္တဲ႔ ဆႏၵရွိၾကတယ္။အခြင္႔အလမ္းေတြရွိရင္လုပ္ၾကမွာပဲ"လို႔သေဘာတူညီၾကတယ္။အက်ိဳးေဆာင
္စာသင္နည္းေတြပာာ အဲဒီအခြင္႔အလမ္းကိုေပးအပ္ပါတယ္။ကေလးသူငယ္ေတြမွာ လူမွဳေရးစိတ္ဓါတ္ထြန္းကား
ေအာင္လုပ္ေပးတာ။လွဳမွဳက်င္႔ဝတ္(Social respons-ibility)ကိုပ်ိဳးေထာင္ေပးတာပါ။
အိုင္အိုဝါ၊စင္စီနတီျမိဳ႕မွာ ပထမတန္းကေလးေတြပာာ အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါယူနစ္ကိုသြားျပီးလည္ၾကတယ္။ကေလးေတြသာမက မိဘေတြပါ(ပရိုဂ်က္
ျပီးေသာ္လည္း)ေရာဂါသည္လူအိုၾကီးေတြထံအလည္အပတ္ဆက္လုပ္ၾကသတဲ႔။
မက္ဆာခ်ဴးဆက္၊ပာဒ္ဆန္ျမိဳ႕ကေလးတန္းေက်ာင္းသားေတြပာာအနားကစိမ္႔ေျမေတာကေလးကို ထိန္းသိမ္းဖို႔ ေလ႔လာၾကသတဲ႔။တခ်ိဳ႕ကေလးေတြပာာပတ္ဝန္းက်င္
ထိန္းသိမ္းေရးမွာစိတ္ဝင္စားတဲ႔ကေလးေတြျဖစ္သြားတယ္။
ပာာဝိုင္ယီမွာေတာ႔ ကြ်န္းေပၚကမီးေတာင္ေတြကိုေလ႔လာၾကတယ္။တစ္ကယ္ေတာ႔ မီးေတာင္ျဖစ္ေစ၊စိမ္႔အိုင္ျဖစ္ေစ အတူတူပါပဲ။လူငယ္ေတြကိုစိတ္ဝင္စားစရာတစ္ခုခု နိုးဆြတဲ႔အက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳ ရွိမွာေပါ႔။ဒါေလးကေတာ႔ "ဆရာကိုတာ" ေရးတဲ႔ "အျခားတစ္ဖက္မွဆင္ျခင္ရန္အေၾကာင္းမ်ား"ဆိုတဲ႔စာအုပ္ေလးထဲက ေကာက္နဳတ္ေဖၚျပေပးထားတာပါ။
ဆရာစာအုပ္အမည္ေလးအတိုင္းပဲ ကြ်န္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ဆက္လက္ျပီးဆင္ျခင္သံုးသပ္စရာေတြကိုဝိုင္းစဥ္းစားၾကည္႔ရေအာင္။တကယ္ေတာ႔
ကြ်န္ေတာ္တို႔ျမန္မာလူမ်ိဳးဆိုတာ အေျခခံပရပာိတစိတ္ဆိုတာေမြးရာပါ ျဖစ္ေပၚလာတဲ႔စိတ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။သူသူငါငါကိုယ္႔ေရွ႕မွာ အျမင္မေတာ္
တာမ်ိဳးကိုေတြ႕ရင္ဝိုင္းဝန္းကူညီျပီးေျဖရွင္းေပးလိုက္ၾကတဲ႔စိတ္ဓါတ္အရင္းခံအက်င္႔ေကာင္းေလးေတြက လူတိုင္းရဲ႕လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္လိုေတာင္ျဖစ္ေနပါျပီ။ဒါေပမယ္႔အဖြဲ႔အစည္းပံုစံမ်ိဳးနဲ႕လုပ္ေဆာင္ရာမွာေတာ႔ အဖြဲ႔ ဆိုတဲ႔စည္းလံုးညီညြတ္မွဳစိတ္ဓါတ္မ်ိဳးနဲ႔က်င္႔သားမရၾကေသးတဲ႔ အေနအထားမ်ိဳးေတြေတြ႕
ေနရပါေသးတယ္။ျပီးေတာ႔အခုလိုကေလးေတြရဲ႕လုပ္ေဆာင္နိုင္မွဳစြမ္းရည္ကိုျမွင္႔တင္ေပးတဲ႔
ပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္းေတြလည္းအမ်ားၾကီးလိုအပ္ေနပါေသးတယ္။သစ္တစ္ပင္စိုက္ ဆိုရံုနဲ႔ကေတာ႔ အလုပ္မျဖစ္ပါဘူး။ဘာေၾကာင္႔သစ္ပင္စိုက္ခိုင္းတယ္ဆိုတဲ႔အေၾကာင္းအခ်က္ကိုကေလးေတြသိေအာင္ ေဆြးေႏြးမွဳပံုစံေလးနဲ႔ သြားဖို႔လည္းလိုပါေသးတယ္။သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အတြက္ ဒီသစ္ပင္ေလးကဘယ္လိုအသံုးဝင္တယ္ဆိုတဲ႔အေၾကာင္းေလး၊ကမာၻၾကီးပူေႏြးလာ
မွဳ၊ဖန္လံုအိမ္အာနိသင္၊ေဂပာစနစ္စတာေတြကိုကေလးေတြနားလည္ေအာင္ရွင္းျပေပးရမယ္။
ေမးခြန္းေတြကိုၾကိဳဆိုရမယ္။မေမး၊ေမးခ်င္လာေအာင္စိတ္ဝင္စားလာေအာင္ေဆြးေႏြးေပးရမယ္႔
ဆရာေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာထိ ေလ႔လာသင္႔မလဲ။သစ္ပင္စိုက္ပြဲေတြနဲ႔ မၾကာခဏ ၾကံဳဖူး
ၾကမွာပါ။ကြ်န္ေတာ္ရွစ္တန္းနွစ္မွာသစ္ပင္စိုက္ဖူးတယ္။ေက်ာင္းမွာေပါ႔။ဘာအပင္စိုက္လည္း
ဆိုတာလည္းမသိဘူး။ဘာေၾကာင္႔စိုက္ရတယ္ဆိုတာလည္းဘယ္သူမွမရွင္းျပၾကဘူး။ေက်ာင္းပိတ္ရက္မွာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးနဲ႔သစ္ပင္စိုက္၊ျပီးေတာ႔ဓါတ္ပံုေလးဘာေလးရိုက္ေပါ႔။တစ္ေက်ာင္းလံုးကသစ္ပင္ေတြ
စာသင္နွစ္မကုန္ခင္မွာပဲ ပ်က္စီးသြားတယ္။ဆိုလိုတာက ရည္ရြယ္ခ်က္မွန္ေနရင္၊လုပ္ရပ္ေလးပါစနစ္က်ေအာင္ထပ္လုပ္ရမယ္၊လုပ္ရပ္ပါေကာင္းသြားရင္ ေခါင္းထဲစြဲေနတဲ႔အခ်က္အလက္ေလးေတြကေလးေတြကိုထည္႔ေပးနိုင္ရမယ္။ဒါမွ သူၾကီးျပင္းလာတဲ႔တစ္ေန႔ သူနဲ႔ သူပတ္ဝန္းက်င္ကိုျပန္အက်ိဳးျပဳနိုင္သြားမယ္ေလ။
ခုေခတ္ကေလးေတြကအလြန္အစြမ္းထက္ၾကပါတယ္။သူတို႔သိခ်င္စိတ္ရွိလာတဲ႔အရာတစ္ခုနဲ႔
ပတ္သတ္လာရင္ဆင္႔ပြားေမးခြန္းမ်ိဳးစံုကမထင္မွတ္တဲ႔ ရွု႕ေထာင္႔မ်ိဳးစံုကေနထြက္လာတတ္ၾကတယ္။
အေရးၾကီးတာတစ္ခုကေတာ႔ ကေလးေတြစိတ္ပ်က္သြားေလာက္ေအာင္ဘာတစ္ခုမွမလုပ္မိေစဖို႔ပါပဲ။
သူတို႔ရဲ႕စိတ္ဝင္စားမွဳအတိုင္းအတာကို ထပ္ျပီးျမွင္႔တင္ေပးနုိင္ဖို႔ပဲလိုတယ္။ဒီအတြက္အလိုအပ္ဆံုးအရာက ကေလးေတြနဲ႔အခ်ိန္ေပးျပီးစကားေျပာေပးဖို႔ပါပဲ။သူတို႔ကိုအေလးထားေၾကာင္းေပၚလြင္ေစရမယ္။သူတို႔ကို အရာသြင္းျပီးသူတို႔ရဲ႕အၾကံညဏ္ေလးေတြကိုလိုအပ္ေနေၾကာင္းေျပာျပေပးရမယ္။
ကမာၻေပၚမွာကေလးသူငယ္ေတြနဲ႔ပတ္သတ္တဲ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ျမန္မာနိုင္ငံမွာလည္း ရွိတန္သေလာက္ရွိိပါတယ္။အားလံုးပာာ ကိုယ္ထူကိုယ္ထနဲ႔တကယ္ကေလးေတြကိုတန္ဖိုးထားတဲ႔အဖြဲ႔ေတြပါ။အားလံုးရဲ႕တူညီတဲ႔ရည္မွန္းခ်က္က ကေလးငယ္ေတြကို စိတ္ဓါတ္ျမွင္႔တင္ေပးနိုင္ဖို႔ပါပဲ။ႏြမ္းပါတဲ႔ကေလးျဖစ္ေစ၊ျပည္႔စံုေနတဲ႔ကေလးျဖစ္ေစ စိတ္ဓါတ္ေရးရာအားနည္းေနရင္ ဘယ္လိုမွထင္တိုင္းမေပါက္နိုင္ပါဘူး။
လူမွဳအသိုင္းအဝန္းပတ္ဝန္းက်င္ေတြကလည္းကေလးေတြရဲ႕စိတ္ကိုအမ်ားၾကီးလႊမ္းမိုးထားပါတယ္။
ရုပ္ဝတၱဳေတြပံ႔ပိုးတပ္ဆင္ေပးလိုက္နိုင္တဲ႔အတြက္
ကြ်န္ေတာ္တို႔မိမိတို႔ကိုယ္မိမိတို႔အားရေက်နပ္မွဳတို႔ျဖစ္လာေစပါတယ္။ဒါေပမယ္႔ အေရးၾကီးဆံုးလို႔ဆိုတဲ႔ ကေလးေတြရဲ႕စိတ္ပုိင္းဆိုင္ရာခံစားခ်က္ေတြကိုေတာ႔ကြ်န္ေတာ္တို႔လစ္လ်ဴရွု႕ထားမိေနတယ္။
လက္ေတြ႕ေလာကၾကီးမွာ မိဘအမ်ားစုကဒါမ်ိဳးျပႆနာကိုၾကံဳေတြေနၾကရတယ္။ဆက္လက္ျပီး
ကေလးသူငယ္ေစာင္႔ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ေတြအထိ ရိုက္ခက္လာခဲ႔ရင္ေကာ။
ကဲ ...ဒီေတာ႔ အျခားတစ္ဖက္မွဆင္ျခင္ရန္အေၾကာင္းေတြက မ်ားသထက္မ်ားလာခဲ႔ျပီဆိုပါေတာ႔......


ေက်းဇူးတင္ပါတယ္

ေဗဒါ
Ref: ကိုတာ ရဲ႕အျခားတစ္ဖက္မွဆင္ျခင္ရန္အေၾကာင္းမ်ား စာမ်က္နွာ(၁၄၃-၁၄၉)....